Verliefd worden: liefde is chemie

Kom hier te weten welke factoren onbewust een rol spelen bij de zoektocht naar de juiste partner.

Hoe komt het dat wij verliefd worden op de ene persoon maar een ander persoon geen blik waardig keuren? Waarom trekt een bepaald persoon al meteen onze aandacht, terwijl wij andere personen al jarenlang goed kennen voor wij uiteindelijk ontdekken wat wij werkelijk voor hem of haar voelen? Verliefd worden lijkt onberekenbaar te zijn.

In ieder geval hebben wetenschappers het bestaan van belangeloze liefde al lange tijd als mythe bestempeld. Zij vermoeden  dat onder de dekmantel van altruïsme een evolutionair bepaald egoïsme schuilt. Diegenen die geschikt lijken om het voortbestaan veilig te stellen, is de ideale man of vrouw.

Maar van welke factoren laten wij het afhangen of wij verliefd worden? Zowel culturele als biologische omstandigheden bepalen wie voor ons als partner in aanmerking komt. Als gevolg van de evolutie kijken vrouwen vooral of een man in staat lijkt te zijn een familie te onderhouden. Tegenwoordig wordt deze vaardigheid afgespiegeld aan de sociale status van de man.

Voor mannen daarentegen is de vermeende vruchtbaarheid van vrouwen van doorslaggevend belang. Dit besluit wordt onbewust op basis van uiterlijke kenmerken gemaakt. Niet voor niets stelde sociologen vast dat in tijden van economische crises niet alleen geld een schaars goed wordt. Ook de mode wordt een stuk schaarser! Met behulp van minirokken en strakke bovenkleding concurreren vrouwen om die mannen, die lijken te voldoen aan alle voorwaarden om een zekere toekomst te garanderen.

Maar wat, wanneer niet enkel evolutionaire factoren onze partnerkeuze beïnvloeden? Wat bepaalt of wij op iemand verliefd worden of niet?

Oorzaken van liefde

Gaat het om liefde op het eerste gezicht, dan speelt optiek waarschijnlijk een beslissende rol. Onderzoekers vermoeden dat wij ons tot personen voelen aangetrokken die ons aan mensen herinneren die belangrijk voor ons zijn. Op basis van hun uiterlijk roepen onbekende personen dan een positief gevoel in ons op.

En hoe komt het dat wij plotseling verliefd worden op mensen die wij al een eeuwigheid kennen? Wetenschappers vermoeden dat ons centrale zenuwstelsel hiervoor verantwoordelijk is. Het zenuwstelsel wil het interne milieu van ons lichaam in een toestand van evenwicht, de „homeostase“, behouden. Personen die wij al lang kennen en die wij vertrouwen, worden berekenbaar. Zij doen geen onverwachte dingen en dat geeft ons een gevoel van constantheid en stabiliteit. Met andere woorden, een gevoel waar ons zenuwstelsel naar streeft. Het contact met deze personen ervaren wij daarom als erg prettig.

Feromonen bepalen of personen ‘elkaar kunnen ruiken’

Maar wat is liefde precies? Hoe zijn gevoelens en emoties natuurwetenschappelijk te verklaren? Hoe ontnuchterend het ook klinkt: liefde is chemie. Nauwkeuriger gezegd verschillende chemische processen in onze hersenen, opgewekt door prikkels zoals de aanblik van een persoon die wij aantrekkelijk vinden. Deze prikkels worden van ons perifere zenuwstelsel naar ons centrale zenuwstelsel geleid. Daar veroorzaken zij – afhankelijk of wij deze prikkels als aangenaam of onaangenaam interpreteren – verschillende chemische reacties.

Naast optische prikkels zijn voornamelijk olfactoire prikkels -geuren  - bepalend of twee mensen zich tot elkaar voelen aangetrokken, in de ware zin des woords ‘elkaar kunnen ruiken’. Doorslaggevend zijn daarbij feromonen, ook wel reukstoffen genoemd. Iedereen zendt signalen in de vorm van deze chemische stoffen uit, die bij de ontvanger via het reukzintuig chemische reacties opwekken. Feromonen prikkelen bij de ontvanger de hypofyse, die verantwoordelijk is voor de productie van bepaalde gelukshormonen.

Hormonen zijn boodschapperstoffen in het menselijk lichaam, die fysiologische reacties opwekken. Een van de hormonen die de hypofyse produceert is endorfine. Endorfine is een van de vier bekende gelukshormonen die in ons lichaam voor een gevoel van verliefdheid zorgt. Het hormoon heeft een pijndrukkend effect en werkt stimulerend op ons lichaam. Endorfine wordt onder meer in extreme situaties uitgescheiden. Een ander gelukshormoon is serotonine, dat de delen van de hersenschors stimuleert, die voor emotionele reacties verantwoordelijk zijn.  Serotonine bezorgt ons een gevoel van tevredenheid en vermindert negatieve gevoelens zoals angst. Als derde hormoon kan dopamine worden genoemd, dat bij ons niet alleen bewegingsdrang teweegbrengt en ons bewegelijk maakt, maar daardoor ook gelukkig. Beweging lokt namelijk de uitscheiding van het reeds genoemde endorfine weer uit. De laatste in het rijtje gelukshormonen is noradrenaline. Dit hormoon prikkelt ons centrale zenuwstelsel en houdt ons op die manier wakker en opgewekt.

Liefde als gelukshormonen mix

Liefde is dus een mix uit hormonen. De productie van deze gelukshormonen wordt door geur, optische of tactiele prikkels opgewekt. De hormonenmix brengt ons in soort roes, waarin wij ongekende krachten kunnen ontwikkelen en die ons centrale zenuwstelsel quasi ‘verdoofd’. Wetenschappers gebruiken zelfs de uitdrukking ‘ontoerekeningsvatbaar’ om de toestand van liefde te beschrijven.

Ziek door liefde

Wanneer het in onze relatie niet meer zo goed loopt, dan zinkt onze hormoonspiegel. Dit kan ons regelrecht ziek maken. Bij het mogelijke verlies van onze vermeende grote liefde slaat onze stemming om en wij lijden aan liefdesverdriet.

Het is dus zaak om in een vaste relatie niet het gevoel van liefde te verliezen en u kunt bijvoorbeeld samen naar manieren zoeken om de hormonen weer nieuw leven in te blazen. Samen spannende dingen ondernemen is dan erg belangrijk.
 
eDarling redactie

Heeft u vragen of opmerkingen? Richt u deze dan aan redactie@edarling.nl.